دورهٔ «نقشههای معنا» با تدریس جوردن بی. پترسون، در ۱۲ ساعت بنیانهای آگاهی، ادراک و جستوجوی معنا را با تلفیق روانشناسی، اسطورهشناسی و علوم عصبی بررسی میکند و نشان میدهد انسان چگونه بهعنوان عامل فعال میان نظم و آشوب حرکت میکند.
دوره نقشه های معنا جردن پیترسون Maps of Meaning ، یک دوره دوازدهساعته، Jordan B. Peterson بنیانهای آگاهی انسانی، ادراک و جستوجوی معنا را بررسی میکند. با بهرهگیری از روانشناسی، اسطورهشناسی و علوم عصبی، او نشان میدهد که چگونه ما نه بهعنوان ناظران منفعل، بلکه بهعنوان شرکتکنندگان فعال هدایتشده با اهداف و ارزشها، بین نظم و آشوب حرکت میکنیم. در مرکز این بررسی، «سفر قهرمانانه» قرار دارد، نشان میدهد که مواجهه داوطلبانه با رنج و پذیرش مسئولیت میتواند هم فرد و هم جامعه را متحول کند. بر پایه دههها پژوهش و تجربه شخصی، پترسون نشان میدهد چگونه نمادهای مذهبی، روایتهای آرکِتایپی و سلسلهمراتب اجتماعی بر ذهن فردی و فرهنگ جمعی تأثیر میگذارند. دوره با بینشهای عمیق نشان میدهد که جهتگیری صحیح به سوی «والاترین خیر» اجازه میدهد آشوب را به نظمی معنادار تبدیل کنیم.
در این درس مقدّماتی مطرح میشود درباره دو روش بنیادی برای ادراک جهان: دیدگاه مادی به آنچه هست در برابر دیدگاهی که بر اساس عمل و چگونگی رفتار در جهان استوار است. پترسون استدلال میکند که دیدگاه دوم مقدمتر است؛ چون ادراک خود نیز نیازمند عمل است و همیشه به اهداف معطوف است. تجربه ما به شکلی ساختاریافته به عنوان چارچوبی سایبرنتیک از «آنچه هست» به «آنچه باید باشد» شکل میگیرد؛ این چارچوب اساس همه داستانهاست و با سیستمهای احساسی ما که پیشرفت یا انحراف ما از اهداف را نشان میدهند تأیید میشود. پایان درس بر این نکته تأکید دارد که یافتن هدف درست که هم ما را بهصورت فردی و هم اجتماعی sustains کند و رشد را ترویج دهد ضروری است، زیرا این انطباق، حس عمیق معنا را تولید میکند و راهنمای توسعه و شکوفایی آدمی است.
در این درس بررسی میشود چگونه با گفتگوی درونی با خود (self-negotiation) راه پیش رو را پیدا کنیم؛ اینکه دنیا را نه صرفاً بهصورت اشیا، بلکه بهصورت راهها، ابزارها، موانع، دوستان، دشمنان و عاملانِ تحول ببینیم. زندگی به بازیهایی با سلسله مراتب مختلف تشبیه میشود از بازیهایی با قوانین ساده تا متا-بازیهایی که رشد فردی و جمعی را تسهیل میکنند. موانع و اتفاقات غیرمنتظره هم چون اژدهایی هستند برای روبهرو شدن و هم گنجهایی از امکان تحول. پترسون تأکید میکند که بهترین واکنش به خلاقیت رادیکال و آشوب، شجاعت، ایمان و جستوجوی حقیقت با هدف عشق است این رویکرد به ما امکان میدهد امکان نابسامانی را به نظم معنادار تبدیل کنیم.
در این درس مفاهیم باستانی «یین و یانگ» بهعنوان نمایشهایی بنیادین از آشوب و نظم تحلیل میشوند؛ و بررسی میشود چگونه این اصول در آگاهی، اسطورهها و روابط انسانی تبلور مییابند. با رجوع به افسانهها و داستانهای مقدس (مانند داستانهای کتاب مقدس)، پترسون نشان میدهد که عنصر مؤنث نماینده آشوب، امکان و ناشناخته است و عنصر مذکر نماینده نظم و ساختار و چطور هر دو اگر به افراط گرفته شوند، میتوانند پاتولوژیک شوند. درس با بحث درباره اهمیت تعادل بین آشوب و نظم در زندگی، نقش وجدان و «فراخوان» به عنوان راهنماهای الهی، و اینکه مهماننوازی و جهتگیری درست نسبت به این نیروهای بنیادین چطور میتواند به معنا و سلامت روانی منجر شود، ختم میشود.
در جلسهٔ چهارم دوره نقشه های معنا جردن پیترسون Maps of Meaning ، بررسی میکنیم که چگونه واقعیت از خلال دیدگاههای پدیدارشناختی، سایبرنتیکی و روایی مفهومسازی میشود؛ و تجربه را بهعنوان تعادلی میان نظم قابل پیشبینی و هدفمند و آشوب غیرمنتظره و نامعمول در نظر میگیریم.
نمادینشدن این دوگانگی را در روایتها و متون دینی بررسی میکنیم، همینطور اینکه چگونه ساختار دو نیمکرهای مغز بازتابی از آن است، و توجه انسان چگونه نیرویی تحولآفرین است که آشوب را به نظم تبدیل میکند.
در پایان، دکتر پترسون توضیح میدهد که چگونه ما واقعیت پیچیده را برای استفادهٔ عملی سادهسازی میکنیم و آن را به «ایکونها» و «زبان» تبدیل میکنیم؛ و اینکه تسلط بر هر دو حوزه از طریق توجه متمرکز و صداقت امکان تحول معنادار و درک عمیقتری از هستی را فراهم میکند.
در جلسهٔ پنجم، دکتر پترسون ما را با مفهوم وابستگیهای تودرتو و ساختارهای سلسلهمراتبی در واقعیت آشنا میکند. او با مثالهایی از حیات نشان میدهد که چگونه اختلال در هر سطح از کوانتومی تا کیهانی میتواند شبکهای از سیستمهای بههمپیوسته را دچار آشفتگی کند. «نردبان یعقوب» بهعنوان استعارهای از ماهیت سلسلهمراتبی هستی و رشد اخلاقی بررسی میشود و نشان داده میشود که چگونه اعمال پیچیده به اجزای سادهتر فرو میشکنند و چگونه جهتگیری درست به سوی «بالاترین خیر» روانشناسی و حتی فیزیولوژی فرد را دگرگون میکند. دکتر پترسون تأکید میکند که انتخابها و جهتگیریهای ما نهتنها شرایط بلافاصلهٔ زندگیمان را شکل میدهد، بلکه ممکن است بر بیان ژنتیکی خودمان و حتی نسلهای آینده نیز اثر بگذارد.
در جلسهٔ ششم میآموزیم که چگونه آگاهی انسانی و جامعه از ترکیب نمادهای دینی، سلسلهمراتب اجتماعی و ساختارهای عصبروانشناختی سازمان مییابد. بررسی میکنیم که چگونه افراد و فرهنگها ارزشها را سامان میدهند از خدایان بینالنهرین تا چارچوبهای روانشناسی مدرن و اینکه انسانها اغلب الگوهای حکمت را پیش از آنکه بفهمند، اجرا میکنند. بحث وارد سیستمهای حافظهٔ مغز و نقش تخصصگرایی نیمکرهها در جهتیابی میان نظم و آشوب میشود. دکتر پترسون ادعا میکند که انسانها از این جهت منحصربهفردند که بهجای تسلط بر حوزههای ثابت، از لحاظ عصبی برای تعامل فعال با خودِ تحول مجهز شدهاند. او نتیجه میگیرد که تمرکز مغز انسان بر دستان، چشمان و گفتار نشاندهندهٔ توانایی منحصربهفرد ما برای اکتشاف فعال و شکلدادن به جهان و حتی بازنگری در اصولی است که بر اساس آن زندگی میکنیم.
در جلسهٔ هفتم دوره نقشه های معنا جردن پیترسون Maps of Meaning ، متا-روایتِ تحول که در قلب تمام داستانهاست بررسی میشود:
چارچوبهای پایدار با رخدادهای غیرمنتظره برهم میخورند؛ آشوب پدید میآید؛ و سپس ساختاری محکمتر شکل میگیرد الگویی که در انقلابهای علمی، رشد کودک و یادگیری فردی دیده میشود.
داستان خروج بنیاسرائیل نمونهٔ آرکیتایپی این سفر است: گذر از استبداد، عبور از آشوب، و رسیدن به سرزمین موعود.
پترسون نشان میدهد که چگونه بردگان با پذیرفتن مسئولیت و سازماندهی بر اساس اصل تفویض و مسئولیتپذیری در سطوح پایینتر (subsidiarity) آزاد میشوند نه با اتکا به یک مستبد.
او همچنین شخصیتهای آرکیتایپی و نمادهای آنان را بررسی میکند، با تمرکز ویژه بر اژدهای آشوب و آرکیتایپهای زنانه بهعنوان عناصر بنیادین روایت و تجربهٔ انسانی.
در جلسهٔ هشتم تحلیل ساختارهای روایی ادامه مییابد و بررسی میشود که چگونه داستانهای کهن از تمدنهای بینالنهرینی، مصری و کتاب مقدس الگوهای جهانی مربوط به آشوب، نظم و قهرمانی را آشکار میکنند. میآموزیم که چگونه جوامع خود را بهعنوان «سپر»هایی در برابر فاجعههای طبیعی سازمان میدهند، و اینکه فروپاشی اصول وحدتبخش اجتماعی چگونه به زوال فرهنگ منجر میشود. درس با بررسی داستانهای ایوب و مسیح پایان مییابد؛ نمونههایی از حفظ ایمان و جهتگیری رو به بالا در مواجهه با رنج نهایی. پترسون استدلال میکند که واکنش ما به فاجعهٔ اجتنابناپذیر تعیین میکند که آیا تراژدی را به معنا تبدیل میکنیم یا به جهنمِ سرشار از رنجش سقوط میکنیم.
در جلسهٔ نهم دوره نقشه های معنا جردن پیترسون Maps of Meaning به الگوهای آرکیتایپی خدایان و الهههایی میپردازیم که از آشوب پدید میآیند. اصل زنانه به دو جنبهٔ مخرب و خیرخواهِ طبیعت تقسیم میشود و اصل مردانه به دو شکلِ نظمِ ستمگر و نظم خردمند در میآید. سفر قهرمان را در اسطورهٔ مصری، بهویژه داستان هوروس دنبال میکنیم؛ او علیه فساد مبارزه میکند، برای احیای بصیرت به سنت، به اعماق فرود میرود، و اتحادی پویا میان روح کاوشگر و نظم مستقر ایجاد میکند. پترسون همچنین به صلیب مسیح اشاره میکند که نماد والای فداکاری داوطلبانه در خدمت بالاترین خیر است؛ اصلی که بنیاد جوامع صلحآمیز و شکوفاست.
در جلسهٔ دهم، روایت قهرمان بهعنوان مسیر رسیدن به «زندگی جاودان» بررسی میشود؛ قهرمان در مواجهه با آشوب، از طریق نیت صحیح و فداکاری، نظم میآفریند. داستانهای کتاب مقدس و اسطورهای از پیدایش و سنت جورج و اژدها گرفته تا فرود یونس به شکم نهنگ بررسی میشوند. این روایتها نشان میدهند که مواجههٔ داوطلبانه با رنج و مسئولیت آشوب را به نظم معنادار بدل میکند. پترسون تأکید میکند که پذیرش مسئولیت گذشته، حال و آینده حتی در برابر مرگ و شر جوهرهٔ سفر قهرمانانه و بنیان دگرگونی فردی و نوسازی اجتماعی است.
در جلسهٔ یازدهم، پترسون روایتهای پیچیدهٔ موسى و مسیح را مقایسه میکند و نشان میدهد چگونه این داستانها با موضوعاتی مانند تحول، رستگاری و ماهیت شر پیوند میخورند.نماد مارِ برنزی در داستان خروج و شباهت آن با صلیب مسیح بررسی میشود؛ هر دو نشان میدهند که مواجههٔ داوطلبانه با رنج و شر منجر به تحول روانی و روحانی میشود. درس با پیوند خرد دینی کهن با بینشهای روانشناسی مدرن مانند مواجههدرمانی و رشد فردی پایان مییابد، و نشان میدهد که رویارویی فعال با ترس، شهامت واقعی میآفریند، نه صرفاً بیحسی.
در جلسهٔ دوازدهم و پایانی، اهمیت الهیاتی و روانشناختی رنج مریم در کنار مسیح بررسی میشود. پترسون تحلیل میکند که چگونه پذیرفتن بارداری با آگاهی از سرنوشت پسرش، بیانی عمیق دربارهٔ ایمان و شجاعت در برابر رنج ذاتی زندگی است. او با داستانهای کتاب مقدس تفاوت میان پذیرش مؤمنانهٔ چالشهای زندگی و نفی نیهیلیستی آن را بررسی میکند و اهمیت حفظ ایمان به آینده را نشان میدهد. درس با تحلیل نمادهای هنری مذهبی، بهویژه «درخت زندگی» و ارتباط آن با فداکاری، تحول و رستگاری پایان مییابد. پترسون در نهایت جمعبندی میکند که معنا در بنیان هستی تنیده شده و روانشناسی و معنویت در مبارزهٔ همیشگی انسان با آشوب به هم پیوند خوردهاند.
روانشناس
در سالهای اخیر، نام جردن پیترسون به یکی از بحثبرانگیزترین و درعینحال تأثیرگذارترین نامها در حوزه روانشناسی، فلسفه زندگی و رشد فردی تبدیل شده است. بسیاری از مخاطبان فارسیزبان نیز با محتواهای او آشنا شدهاند و به همین دلیل، جستوجو برای دوره های جردن پیترسون در میان علاقهمندان به خودشناسی و بهب......
در دنیای امروز، علاقه به خودشناسی، توسعه فردی و یادگیری مهارتهای کاربردی روزبهروز در حال افزایش است. یکی از مراکز آموزشی که توانسته با ترکیب علم روانشناسی، فلسفه و تجربههای عملی مسیر رشد فردی را برای مخاطبان خود هموار کند، پیترسون آکادمی است. این آکادمی با ارائه مجموعهای از دوره های پیترسون آکادمی، فرصتی استثنایی برای کسانی فراهم کرده است که میخواهند زندگی شخصی و حرفهای خود را به سطح بالاتری ارتقا دهند.